دعوت خدا به تدبر در قرآن
به نام خدا
عجیب است!
النساء : 82 أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ وَ لَوْ كانَ مِنْ عِنْدِ غَيْرِ اللَّهِ لَوَجَدُوا فيهِ اخْتِلافاً كَثيراً
آيا در قرآن تدبر نمىكنند؟ اگر از جانب غير خدا بود قطعا در آن اختلاف فراوان مىيافتند.
عجب سوال عجیبی!
معلوم است که تدبر نمیکنند .
اصلا نمیتوانند تدبر کنند.
در توانشان نیست !
محمد : 24 أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلى قُلُوبٍ أَقْفالُها
آيا در قرآن تدبر نمىكنند يا بر دلها [يشان] قفلهاى [عناد] است؟
خدایا هزار بار هم که بپرسی جواب من تغییر نمیکند
تدبر نمیکنند .
اما !
خدایا حق با توست
نمیخواهند تدبر کنند
مهر عناد و لجاجت بر قلب هایشان خورده .
میتوانند تدبر کنند
اقلا چون تو از آنها خواسته ای که این کار را بکنند
و تو حکیمی
و حکیم کار نشدنی نمیخواهد .
تو حکیمی و میخواهی به وسیله قرآن ما را هدایت کنی .
محال است هم بخواهی ما را هدایت کنی و هم قرآنی بفرستی که ما نتوانیم آنرا بفهمیم .
عجیب تر ، ما را بر ترک چیزی که نمیتوانیم بفهمیم عذاب کنی و وعده عذاب بدهی!
مشکل از ماست که نمی شنویم تا بخواهیم تدبر بکنیم والا ...
اصلا خاصیت این کتاب ، حرکت دادن فکر آدمیست!
ص : 29 كِتابٌ أَنْزَلْناهُ إِلَيْكَ مُبارَكٌ لِيَدَّبَّرُوا آياتِهِ وَ لِيَتَذَكَّرَ أُولُوا الْأَلْبابِ
قرآن كتابیست مبارك كه آن را به سوى تو نازل كرديم
تا مردم در آيات آن تدبر و تفکر کنند و خردمندان پند گيرند.
اما فقط کسانی پند می گیرند که اولا آنرا بشنوند در ثانی خردمند باشند !
الأنعام : 36 إِنَّما يَسْتَجيبُ الَّذينَ يَسْمَعُونَ وَ الْمَوْتى يَبْعَثُهُمُ اللَّهُ ثُمَّ إِلَيْهِ يُرْجَعُونَ
تنها كسانى اجابت مىكنند كه گوش شنوا دارند، و مردگان را خداوند [در قيامت] بر مىانگيزد و سپس به سوى او بازگردانده مىشوند.
1 ) امیر مومنین علی علیه السلام هم اشتباه نکردندکه فرمودند :
زمانی که فتنه ها شما را چون شب تیره و ظلمانی فرا گرفت بر شما باد به پناه بردن به قرآن .
2) آنرا بخوانید و آیاتش را بفهمید و در آیات محکم آن دقت کنید و از آیات متشابه آن دوری کنید .( موافق با آیه 7 آلعمران) .
3) شخصیت گرا نباشید بلکه حقیقت گرا باشید .
حق را بشناسید تا اهلش برای شما آشنا شوند .
خدا اشتباه نکرده است و با این حال فرموده :
در هر جایی که اختلاف کردید آن را به خدا رد کنید .
و آنگاه قرآن را ملاک رفع اختلاف معرفی میکند .
فرضا که قرآن را نمیفهمیم !
اما آیا بعد از تبیین اهلبیت ع هم نمیتوانیم آنرا بفهمیم ؟
النساء : 59 يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا أَطيعُوا اللَّهَ وَ أَطيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ فَإِنْ تَنازَعْتُمْ في شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَ الرَّسُولِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ ذلِكَ خَيْرٌ وَ أَحْسَنُ تَأْويلاً
اى كسانى كه ايمان آوردهايد! خدا را اطاعت كنيد و از پيامبر و صاحبان امرتان فرمان ببريد.
پس هرگاه در چيزى اختلاف كرديد آن را به خدا و پيامبر ارجاع دهيد اگر به خدا و روز واپسين ايمان داريد، كه اين بهتر و نيكو فرجامتر است.
النحل : 64 وَ ما أَنْزَلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ إِلاَّ لِتُبَيِّنَ لَهُمُ الَّذِي اخْتَلَفُوا فيهِ وَ هُدىً وَ رَحْمَةً لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ
64 و ما اين كتاب را بر تو نازل نكرديم مگر براى اين كه آنچه را در آن اختلاف دارند برايشان بيان كنى و هدايت و رحمتى باشد براى مردمى كه ايمان مىآورند.
تدبر کنید که فکر حیات قلب انسان عاقل است
امام حسن عسکری علیه السلام .
------
1) الكافي 2 598 كتاب فضل القرآن ..... ص : 596
فَإِذَا الْتَبَسَتْ عَلَيْكُمُ الْفِتَنُ كَقِطَعِ اللَّيْلِ الْمُظْلِمِ فَعَلَيْكُمْ بِالْقُرْآن
2) وسائلالشيعة 27 193 13- باب عدم جواز استنباط الأحكام ال
عن امیر المومنین علی علیه السلام :ِ مَعَاشِرَ النَّاسِ تَدَبَّرُوا الْقُرْآنَ وَ افْهَمُوا آيَاتِهِ وَ انْظُرُوا فِي مُحْكَمَاتِهِ وَ لَا تَتَّبِعُوا مُتَشَابِهَهُ فَوَ اللَّه
3) بحارالأنوار 40 125 باب 92- ما جرى من مناقبه و مناقب ال
يف، [الطرائف] ذَكَرَ الْغَزَّالِيُّ فِي كِتَابِ الْمُنْقِذِ مِنَ الضَّلَالِ مَا هَذَا لَفْظُهُ وَ الْعَاقِلُ يَقْتَدِي بِسَيِّدِ الْعُقَلَاءِ عَلِيٍّ ع حَيْثُ قَالَ لَا يُعْرَفُ الْحَقُّ بِالرِّجَالِ اعْرِفِ الْحَقَّ تَعْرِفْ أَهْلَه
و وسائلالشيعة 27 135 10- باب عدم جواز تقليد غير المعصوم
عَنِ الْأَصْبَغِ بْنِ نُبَاتَةَ عَنْ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ ع فِي حَدِيثٍ أَنَّهُ سُئِلَ عَنِ اخْتِلَافِ الشِّيعَةِ فَقَالَ إِنَّ دِينَ اللَّهِ لَا يُعْرَفُ بِالرِّجَالِ بَلْ بِآيَةِ الْحَقِّ فَاعْرِفِ الْحَقَّ تَعْرِفْ أَهْلَهُ إِنَّ الْحَقَّ أَحْسَنُ الْحَدِيثِ وَ الصَّادِعَ بِهِ مُجَاهِدٌ وَ بِالْحَقِّ أُخْبِرُكَ فَأَرِعْنِي سَمْعَكَ وَ ذَكَرَ كَلَاماً طَوِيلًا حَاصِلُهُ الْأَمْرُ بِالرُّجُوعِ إِلَيْهِمْ ع فِي الْأَحْكَامِ وَ تَفْسِيرِ الْقُرْآنِ وَ غَيْرِ ذَلِكَ
هدیه :
بحارالأنوار 57 217 باب 36- الممدوح من البلدان و المذمو
44- وَ رُوِيَ مَرْفُوعاً إِلَى مُحَمَّدِ بْنِ يَعْقُوبَ الْكُلَيْنِيِّ بِإِسْنَادِهِ إِلَى عَلِيِّ بْنِ مُوسَى الرِّضَا ع قَالَ إِذَا عَمَّتِ الْبُلْدَانَ الْفِتَنُ فَعَلَيْكُمْ بِقُمَّ وَ حَوَالَيْهَا وَ نَوَاحِيهَا فَإِنَّ الْبَلَاءَ مَرْفُوعٌ عَنْهَا